खराब जीवनशैलीले क्यान्सरको जोखिम « Name of Truth News : News Portal in Nepal
   ५ कार्तिक २०७८, शुक्रबार
 |   Fri Oct 22 2021
Logo

खराब जीवनशैलीले क्यान्सरको जोखिम



जीवित रहँदासम्म हाम्रो शरीरमा जीवन सम्वन्धी अनेकन प्रक्रिया सुचारु भइरहन्छन् । यसैमध्ये एउटा क्रिया कोशिकाहरु अर्थात् सेल्स बन्नु हो । यो क्रियामा शरीरका पुराना र मृत कोशिकाहरु आफै नष्ट भइरहन्छन् तर तिनको स्थानमा नयाँ कोशिकाहरु बनिरहन्छन् । यो प्रक्रिया हाम्रो शरीरमा हरक्षण चलिरहन्छ ।

तर, क्यान्सर भएको अवस्थामा शरीरमा रातो रक्त कोशिषका (रेड ब्लड सेल्स) र सेतो रक्त कोशिका (ह्वाइट ब्लड सेल्स) अनावश्यकरुपमा बढ्न थाल्छ । यी क्यान्सरका कोशिकाहरु बिस्तारै–बिस्तारै शरीरमा फैलिन्छन् र स्वस्थ कोशिकाहरुको काममा पनि बाधा पुग्छ । यीनै रोगी कोशिकाहरुलाई क्यान्सर भनिन्छ ।

हाम्रो शरीरमा पनि कम्प्युटरमा जस्तै धेरै प्रकारका कोडिङ हुन्छन्, जुन जिनको माध्यमबाट हाम्रो बुवाआमाद्वारा हाम्रो शरीरमा आउँछन् । चुरोट, सुर्ति, नशालु पदार्थ तथा गलत खानपानको कारणले हाम्रो कोशिकाहरुको जेनेटिक कोड बदलिन्छ र यही हाम्रो शरीरमा क्यान्सरको कारण बन्छ । त्यसैले क्यान्सर लाग्नु वा नलाग्नुमा हाम्रो जीवनशैली नै खास जिम्मेवार छ ।

चिकित्सकहरुका अनुसार खराब खानपान, जीवनशैली क्यान्सरको मूल कारण हुन् । निस्क्रिय बस्ने व्यक्ति, चुरोट र सूर्ती सेवन गर्ने व्यक्ति क्यान्सरको जोखिममा हुन्छन् ।

कुनै पनि प्रकारको क्यान्सरको खतरा सुर्ति खाने तथा चुरोट पिउने व्यक्तिहरुमा अत्यधिक हुन्छ । त्यसैले क्यान्सर जस्तो गम्भीर रोगबाट बच्नु छ भने सुर्तिजन्य पदार्थको प्रयोग तुरुन्तै बन्द गर्नुपर्छ ।

चुरोट पिउँदा फोक्सोको क्यान्सर, मिर्गौलाको क्यान्सर, ब्ल्याडरको क्यान्सर र गर्भाशयको क्यान्सर हुन सक्छ । सुर्ति र गुट्खा खाँदा मुख र पाचन ग्रन्थिमा क्यान्सर हुन सक्छ । क्यान्सरमा ९० प्रतिशत घटनामा यसको सबैभन्दा ठूलो कारण चुरोट वा सुर्ति नै रहेको पाइएको छ ।

बिंडी वा चुरोट पिउँदा शरीरमा क्यान्सर उत्पादक तत्व प्रवेश गर्छन् । यी तत्वले स्वस्थ कोशिकाहरुलाई रोगी कोशिकाहरुमा बदलिदिन्छन् र यही कोशिकाहरु क्यान्सरमा परिणत हुन्छन् । चुरोट वा बिँडी सेवन नगर्ने तर अरुले फालेको धुवाँको सम्पर्कमा निरन्तर बसिन्छ भने पनि खतरा हुन्छ ।

शरीरका लागि मदिरापान खतरानक हुन्छ र यसले क्यान्सरको पनि खतरा उत्पन्न गर्छ । मदिरापान बढि मात्रामा लामो समयसम्म सेवन गर्दा फोक्सोको क्यान्सर, स्तन क्यान्सर र गुदा क्यान्सर हुने सम्भावना बढ्छ ।

शरीरको तौल अनियन्त्रितरुपमा बढ्नु पनि क्यान्सर र यस्ता कतिपय गम्भीर रोगको कारण हुन सक्छ । तौललाई नियन्त्रणमा राख्नका लागि हरेक दिन शारीरिक परिश्रम गर्नु आवश्यक छ ।

दिनभरी एकै ठाउँमा बसेर काम गर्नुहुन्छ भने बिहान वा बेलुका समय निकालेर आधा घन्टा व्ययायाम गर्नैपर्ने बताइन्छ । शरीरको तन्दुरुस्तीका लागि पनि आवश्यक छ कि हामी जति क्यालोरी खानामा लिन्छौं, यसको प्रयोग हुनुपर्छ । अन्यथा शरीरमा बोसो जम्न थाल्छ र मोटोपना बढ्न थाल्छ । मोटोपनाको कारणले मूत्राशयको क्यान्सर, स्तन क्यान्सर, गर्भाशयको क्यान्सर, ठूलो आन्द्राको क्यान्सर आदिको खतरा बढेर जान्छ ।

शरीरलाई रोगबाट बचाउनका लागि, तन्दुरुस्तीका लागि र दिनभर कामका लागि आवश्यक उर्जा पाउन पौष्टिक आहार आवश्यक हुन्छ । पौष्टिक आहारको अर्थ फल, सागपात, दूध, अन्डा र ड्राइ फ्रुट्स हो ।

घरमा प्रयोग हुने तेल, मसला र रासनको गुणस्तरमा ध्यान दिनु आवश्यक छ । फलफुल खरिद गर्दा तिनीहरुलाई पकाउनका लागि कुनै केमिकल प्रयोग गरिएको छ कि छैन भन्ने हेर्नुस । मिसावटयुक्त र केमिकलयुक्त दूध तथा यसबाट बनेको पनिर, मिठाई र व्यञ्जनको प्रयोगले पनि शरीरलाई नोक्सानी पु¥याउँछ । खानामा बढिभन्दा बढि गेडागुडी र दालको प्रयोग गरौं ।

जंक फुडहरुमा क्यालोरीको मात्रा पनि बढि हुन्छ र यसमा स्वाद बढाउनका लागि कैयौ हानिकारक तत्वहरु प्रयोग गरिएको हुन्छ । त्यसैले शरीरलाई आवश्यक मात्रामा मात्र पौष्टिक आहार लिनुपर्छ

सूर्यको किरण शरीरका लागि फाइदाजनक हुन्छ, तर, एउटा सिमासम्म मात्र । ओजन तहमा प्वाल हुनाले घामको साथमा हानिकारक अल्ट्राभ्वाइलेट किरणहरु पनि आउँछन् जो शरीरका लागि हानिकारक हुन्छन् । यी किरणहरुको सम्पर्कमा लामो समय रहँदा स्किन क्यान्सरको खतरा पैदा हुन्छ ।

सनस्क्रिनले केही हदसम्म यी हानिकारक किरणहरुको प्रभावबाट बचाउँछ । तर, यसका अलावा घाममा निस्कदा आफ्नो पुरा शरीरलाई ढाक्नु उपयुक्त हुन्छ । आँखालाई यी हानिकारक किरणहरुबाट बचाउनका लागि सनग्लास लगाउने र बढि गाढा रंगका लुगा लगाउनुपर्छ ।


प्रतिक्रिया दिनुहोस !


५४५ जना कोरोना संक्रमित थपिए, ८ जनाको मृत्यु



काठमाडौं । पछिल्लो २४ घण्टामा ५४५ जना कोरोना संक्रमित थपिएका छन्। जनसंख्या तथा स्वास्थ्य मन्त्रालयले दिएको जानकारी अनुसार देशभर गरिएको ६ हजार ५८६ पीसीआर र १ हजार ९६३ जनाको एन्टीजेन परीक्षणका क्रममा ५४५ जनामा संक्रमण पुष्टि भएको हो । योसँगै नेपालमा कूल संक्रमितको संख्या ८ लाख ७ हजार ५२२ पुगेको मन्त्रालयले जनाएको छ।

मन्त्रालयका अनुसार कूल संक्रमितमध्ये ११ हजार ३१५ सक्रिय संक्रमित छन्। गत २४ घण्टामा ७२६ जना संक्रमित निको भएका छन्। यो सँगै देशभर निको हुनेको संख्या ७ लाख ८४ हजार ८८१ पुगेको छ। यही अवधिमा ८ जना संक्रमितको मृत्यु भएको मन्त्रालयले जनाएको छ। हालसम्म कोरोना संक्रमणबाट मृत्यु हुनेको संख्या ११ हजार ३२६ पुगेको छ।

प्रतिक्रिया दिनुहोस !

दोस्रो पटक २० लाख डोज कोरोना खोप अनुदान दिने चीनको घोषणा



काठमाडौं । छिमेकी राष्ट्र चीनले नेपाललाई थप २० लाख डोज कोरोना विरूद्धको खोप दिने घोषणा गरेको छ । मंगलबार परराष्ट्रमन्त्री डा. नारायण खड्का र चिनियाँ विदेशमन्त्री वाङ यीबीच भएको टेलिफोन संवादमा यीले थप २० लाख डोज कोरोना विरूद्धको खोप अनुदानमा दिने प्रतिबद्धता जनाएका हुन्।

परराष्ट्र मन्त्रालयले विज्ञप्ति नै निकालेर विदेशमन्त्री यीले थप २० लाख डोज खोप दिने प्रतिवद्धता जनाएको जानकारी दिएको छ। दुईबीचमा तातोपानी नाका खुलाउने र सँगै मिलेर कोरोनाविरुद्ध लड्नेलगायत विषयमा कुराकानी भएको बताइएको छ । टेलिफोन संवादपछि परराष्ट्र मन्त्री खड्काले विदेशमन्त्री यीलाई धन्यबादसमेत दिए । दुईबीचमा एक घन्टा टेलिफोनमा कुराकानी भएको थियो ।

प्रतिक्रिया दिनुहोस !

जनशक्ति अभावमा भेन्टिलेटर १५ महिनादेखि थन्कियो



जिल्ला अस्पताल गाईघाटमा जडान गरिएको भेन्टिलेटर जनशक्ति अभावमा १५ महिनादेखि थन्किएर बसेको छ । पहिलो कोभिडकै बिरामीलाई लक्षित गरी प्रदेश सरकारको सहयोगमा १५ महिनाअघि जिल्ला अस्पताल गाईघाट उदयपुरमा जडान गरिएका दुईवटा भेन्टिलेटर बेड जनशक्ति अभावमा प्रयोग हुन नपाएपछि माकुराकाे जालाे लागेकाे छ ।  

दोस्राे कोभिड भेरियन्टका संक्रमितहरू भेन्टिलेटर अभावमा मृत्यु रोज्न बाध्य भइरहेको समाचार आइरहँदा जिल्ला अस्पताल गाईघाटमा भने झण्डै १५ महिनाअघि जडान भएका भेन्टिलेटर त्यत्तिकै थन्किएर बसेका छन् । 

पहिलो कोभिडकालको सुरूमा ५ वैशाख २०७७ मा स्थानीय नुरी मस्जिदमा भारतीय जमातीसहित १६ संक्रमित फेलापरेपछि उदयपुर नेपालकै ‘कोरोना इपिसेन्टर’ बन्न पुगेको थियो । त्यसको महिना दिनभित्रै ३२ संक्रमित भेटिएपछि देशभरीकै प्रमुख संक्रमणस्थलमा बन्न पुगेपछि उदयपुरमा त्यसबेला नै कोभिड अस्पताल र भेन्टिलेटर राख्ने योजना अघि सारिएकाे थियो । प्रदेशबाट प्राप्त एक करोड रुपैयाँबाट जडान गरिएका भेन्टिलेटर एनेथेसिया (लट्याउने) डा.अभावमा सञ्चालनमा ल्याउन नसकिएको अस्पतालका प्रमुख मेडिकल सुपरिटेन्डेन्ट (मेसु) जीवनारायण मण्डलले बताउँछन ।

अस्पतालको नयाँ भवनको पहिलो तल्लामा जडान गरिएका अत्याधुनिक भेन्टिलेटर बेडहरू अहिलेसम्म सञ्चालन गर्न जनशक्ति नपाइएको डा.मण्डल भनाइ छ । भेन्टिलेटरमा जडान गरिएको बेडहरू रिमोटबाट सञ्चालन हुने अत्याधुनिक छन् । कन्सल्टेन्ट डा.नपाइएपछि भएकै जनशक्तिलाई तालिम दिएर सञ्चालन गर्न खोजिए पनि त्यो व्यवस्था सम्भव भएनन् ।  जनशक्ति अभावमा सेवा सुचारु हुन नसकेको अस्पताल प्रशासन बताउँछन् । एक करोड लगानीमा १५ महिनाअघि जडान गरिए पनि जनशक्ति अभावमा त्यत्तिकै थन्क्याएर राख्नु परेको छ । गम्भीर खाले काेभिड संक्रमितको उपचारलाई लक्षित गरी स्थापित भेन्टिलेटरको अब काम आउने सम्भावना भए पनि जनशक्तिले भने जुटाउनै नसकिएको डा.मण्डले जानकारी दिए ।

कोभिड भेरियन्ट बढेका बेला भेन्टिलेटर तत्काल सुचारु गर्न डिसीसीएमसी र अस्पताल विकास समितिले पहल थालेको थियो ।  तर, जनशक्ति पाउने सम्भावना नभएको जिल्ला कोभिड व्यवस्थापन समितिले बतायाे । आवश्यक एनेथेस्सिया कन्सल्टेन्ट खोज्न डिसीसीएमसी बैठकमा कुरा उठेपछि बैठक स्थलबाटै प्रदेश सरकारलाइ सम्पर्क गर्दा मान्छे नपाइने जवाफ आएकाे थियाे ।

जिल्ला समन्वय समिति उदयपुरका प्रमुख तथा अस्पताल विकास समिति अध्यक्ष खड्गबहादुर परियारले पनि जनशक्ति जुटाउन नसकिएकाले भेन्टिलेटर सुचारु गर्न कठिनाइ भएको बताए । कोभिडको बिरामीलाई लक्षित गरी भेन्टिलेटर सञ्चालन गर्ने  प्रयास बारम्बार भएको थियो । सकेसम्म कन्सल्टेन्ट डा.को खोजी गर्ने नपाइए अस्पतालकै स्वास्थ्यकर्मीलाई आवश्यक तालिम दिएर काम चलाएर सेवा दिलाउन प्रदेश स्वास्थ्य निर्देशनालयसँग छलफल गरियो । तर, पनि सम्भव नभएकाे अध्यक्ष परियारले बताए । अस्पतालमा भएको दुई भेन्टिलेटर सञ्चालनमा ल्याउन सके जटिल प्रकारको बिरामीको जिल्लामै उपचार पाउन सक्ने थिए । त्यसप्रति गम्भीर भएर भेन्टिलेटर सुचारु गराउन  स्थानीयले सरोकारवाला निकायको ध्यानाकर्षण गराएका छन् । 

प्रतिक्रिया दिनुहोस !

ताजा

लोकप्रिय

%d bloggers like this: