सरकार र उखु किसानबीच बक्यौता भुक्तानीका विषयमा छलफल हुँदै « Supremekhabar
Edition
   २ आश्विन २०७८, शनिबार
 |   Sat Sep 18 2021
Logo

सरकार र उखु किसानबीच बक्यौता भुक्तानीका विषयमा छलफल हुँदै



काठमाडौ ।  सरकार र उखु किसानबीच उखुको बक्यौता भुक्तानीको विषयमा छलफल भइरहेको छ । बक्यौता रकम नपाएको भन्दै आन्दोलनको चेतावनी दिएका किसानका प्रतिनिधिसँग उद्योग, वाणिज्य तथा आपूर्ति मन्त्रालयले बिहीबार छलफल थालेको हो ।

२०७७ पुस १३ गते भएको सम्झौताअनुसार किसानका सम्पूर्ण बक्यौता रकम २१ दिनभित्र चिनी उद्योगबाट भुक्तानी गर्न लगाउने प्रतिवद्धता मन्त्रालयले जनाएको थियो । तर आठ महिना बितिसक्दा पनि आफूहरुले भुक्तानी नपाएको भन्दै किसानले आन्दोलन घोषणा गरेका छन् । उनीहरुले भदौ ५ गतेसम्म भुक्तानी नपाए कडा संघर्षका कार्यक्रम ल्याउने चेतावनी दिएका छन् ।

उखु किसानहरुको चेतावनीपछि सरकारले छलफलका लागि बोलाएको उखु किसान संघर्ष समिति सर्लाहीका संरक्षक राकेश मिश्रले बताए । बक्यौता रहेको ९० करोडमध्ये २५ करोडमा विवाद रहेकाले बाँकी ६५ करोड भुक्तानी गर्न लगाउने र २५ करोडमाथि छानविन गर्ने सम्झौता थियो । ६५ करोडमध्ये अझै १५ करोड लिन बाँकी रहेको उखु किसान संघका महासचिव रामगोपाल यादवले बताए ।

चिनी उद्योगीले रकम नदिए उनीहरुको जायजेथा बेचेर भए पनि भुक्तानी दिलाउने मन्त्रालयले प्रतिवद्धता जनाए पनि आठ महिना बित्न लाग्दा पनि चासो नलिएका कारण आफूहरु आन्दोलनका लागि बाध्य भएको उनले बताए । आफूहरुको बक्यौता रहेको १५ करोड भुक्तानी र २५ करोडको छिनोफानो हुनुपर्ने माग रहेको उनले बताए ।

काठमाडौंमा आन्दोलन गर्ने क्रममा गत वर्ष निधन भएका उखु किसानका परिवारलाई क्षतिपूर्ति दिनुको साथै ‘किसान सहिद’ घोषणा गर्ने सरकारको प्रतिवद्धता पनि पूरा नभएको उनले बताए । ‘सरकारले दिएको ३५ रुपैयाँ अनुदान पनि कतिपय उद्योगीले दिएका छैनन्, त्यो पनि २५ करोडभन्दा बढी होला,’ उनले भने, ‘त्यो पनि सरकारले उद्योगीबाट दिलाउने प्रतिवद्धता जनाएको थियो तर अझै पालना भएको छैन ।’

सरकारले तोकेको समर्थन मूल्य अनुसार सबै ठाउँका किसानले भुक्तानी नपाएको गुनासो महासचिव रामगोपाल यादवले गरे । सरकारले निर्धारण गरेको मूल्य अनुसार आफूहरुले उखु बेच्न पाउनुपर्ने उनले बताए ।

आफ्ना यी माग पूरा गर्ने प्रतिबद्धता आए आफूहरुले सरकारसँगको छलफललाई निरन्तरता दिने, नभए आन्दोलनमा जाने उनको भनाइ छ ।

किसानहरुको भुक्तानी सम्बन्धी समस्या समाधानका लागि उद्योग मन्त्रालयको अगुवाईमा एक प्राविधिक समिति गठन भएको थियो । सो समितिमा उद्योग मन्त्रालय, गृह मन्त्रालय, अर्थ मन्त्रालय, कृषि मन्त्रालय, उखु किसान तथा चिनी उद्योगीका प्रतिनिधिसमेत छन् ।

समितिले आफ्नो प्रतिवेदन तयार गरिसकेको छ । तर त्यसमा किसानका प्रतिनिधिले हस्ताक्षर गर्न नमानेपछि सो प्रतिवेदन अझै सार्वजनिक भएको छैन । आजको छलफलमा प्रतिवेदनको विषयमा पनि कुराकानी हुने बताइएको छ ।

उद्योग मन्त्रालयका सहसचिव डा. नारायणप्रसाद रेग्मीले आफूहरुले किसानलाई पटक पटक हस्ताक्षर गर्नका लागि बोलाउँदा पनि नआएको कारण समस्या बढ्दै गएको बताए । उनले भने, ‘प्रतिवेदन तयार भइसकेको छ, किसानले हस्ताक्षर गर्ने बित्तिकै त्यो सार्वजनिक हुन्छ, त्यसपछि उखु किसानको धेरै समस्या यो प्रतिवेदनले नै समाधान गर्छ ।’

तर संघर्ष समितिका संरक्षक मिश्र भन्छन्, ‘प्रतिवेदन राम्रो भए पनि त्यसमा मुख्यमुख्य कुरा छुटाएको कारण किसानको तर्फबाट हस्ताक्षर नगरिएको हो ।’ विवादित २५ करोडका बारेमा विस्तृत अध्ययन हुनुपर्ने, सरकारबाट पाउने अनुदान रकमसहितको भुक्तानी दिनुपर्ने, उखुको मूल्यमा एकता हुनुपर्ने तथा आन्दोलनका क्रममा मृत्यु भएकालाई क्षतिपूर्तिसहित सहिद घोषणा गरेपछि मात्र आफूहरुले हस्ताक्षर गर्ने उनले बताए ।

समितिले उखु खेतीप्रति किसानको आकर्षण घट्दै गएको निष्कर्ष निकालेको छ । यसो हुनुमा उखुको उत्पादकत्व न्यून हुनु, कृषकहरूको उत्पादन लागत उच्च हुनु, उन्न बीउ मल र सिंचाईको पर्याप्त व्यवस्था हुन नसक्नु, मानव श्रममा आधारित कृषि प्रणाली हुनु, चिनी उद्योगहरुको प्रशोधन क्षमता कमजोर रहनु, कृषकहरुले समयमा भुक्तानी पाउन नसक्नु, चिनीको आयातमा प्रभावकारी नियम गर्न नसक्नु जस्ता कारणहरु रहेको समितिको प्रतिवेदनमा उल्लेख छ ।


प्रतिक्रिया दिनुहोस !


संविधान दिवसका अवसरमा राष्ट्रपतिद्वारा ८ जनालाई माफी, ५२३ जनाको कैद कट्टा



काठमाडौं । राष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारीले संविधान दिवसको अवसरमा ८ जनालाई माफी र ५२३ जनाको कैद भट्टा गरेकी छन् । पूर्णबहादुर भन्ने किशोर भण्डारीसमेतका ८ जना व्यक्तिलाई विभिन्न अदालतले सुनाएको कैद सजाय संविधान दिवसको अवसर पारेर माफी भएको राष्ट्रपति कार्यालयले जनाएको छ । हर्कबहादुर राईसमेत ५२३ जना कैदीले भुक्तान हुन बाँकी कैद कट्टा गरिएको छ । असोज ३ गते संविधानको अवसर पारेर कैद माफी र कैद कट्टाका लागि मन्त्रिपरिषद बैठकले राष्ट्रपतिसमक्ष भदौ २९ गते सिफारिस गरेको थियो । सरकारले २०७२ साल असोज ३ गते संविधान जारी भएको दिनलाई राष्ट्रिय उत्सवको रुपमा मनाउँदै आएको छ । यही अवसर पारेर कैदी बन्दीको कैद कट्टा र माफी दिन सक्ने कानुनी व्यवस्था छ ।

प्रतिक्रिया दिनुहोस !

एउटा प्रदेशी जिन्दगी, प्रदेशमै जान्छ प्राण अनि पखेरु !



लमजुङका यी २२ बर्षे युवाको नाम डेल्सन थापा मगर हो । अनि उनले छोई रहेको सेतो बाकसभित्र उनका बुबा गोबिन्द कुमार थापा मगरको लास छ । डेल्सन ३ बर्षको हुँदा मलेसिया गएका गोबिन्द लामो समयसम्म परिवारसँग सम्पर्कमा आएनन् ।

३ र ५ बर्षका दुई छोरा छोडेर सम्पर्कहिन बनेका उनकी श्रीमती यही पिरले बितिन् । बैदेशिक रोजगारीमा गएको शुरुवाती समय र अन्ततिर गोविन्द सम्पर्कमा त आए तर त्यसबेला उनलाई असाध्य बिमारले च्यापिसकेको थियो । उनलाई पेनाङका नेपालीको सहयोगमा नेपाल पठाउन एयरपोर्ट पुर्याईयो ।

दुर्भाग्य, एयरपोर्ट पुग्नासाथ उनी बेहोस भएर ढले । फर्काएर अस्पताल भर्ना गरियो । तर, तिनदिन पछि गोविन्दले पराई भुमीमा नै प्राण त्याग गरे । गोविन्दका कान्छा छोरा डेल्सन काठमाडौमा सामान्य रोजगारी गर्छन् । जनउद्धार केन्द्र, मलेसियाका साथीहरुले डेल्सनलाई सम्पर्क गरेर सोधे -‘लास नेपाल लाने कि यतै सद्गती गर्ने ?’

जिवनमा बाबुको अनुहार समेत नदेखेका उनले भने- ‘लामो समयसम्म सम्पर्कहिन हुनुभयो । त्यही पिरले मम्मीपनी बित्नु भो । मलाई त बाबुको अनुहारपनि याद छैन । १९ बर्षसम्म कहाँ, के गर्नुभो, के समस्या पर्यो । कसरी बिरामी पर्नु भो, केही थाहा छैन । तर जे भएपनी जन्मदिने बाबू हुन् , एकपटक अनुहार हेर्न पाए हुन्थ्यो !’

तर, लास ल्याउन सक्ने डेल्सनको आर्थिक अवस्था थिएन । उनलाई फुपुहरुले सहयोग गरिरहेका थिए । जिन्दगीमा कहिल्यै बाबुको अनुहार प्रतक्ष देख्न नपाएको छोराको एकपटक बाबुको अनुहार हेर्ने अन्तरईच्छालाई अन्तत: जनउद्धार केन्द्र मलेसिया र अन्य समाजसेवीले पूरा गरिदिनु भयो ।

परदेशमा गुमनाम रहेको एउटा नेपालीको लास अर्को नेपालीको सहयोगमा आज नेपाल आईपुग्यो । छोराले बाबुको अनुहार हेरे । दिवंगत देहले आफ्नै जन्मभुमीको माटोमा समाहित हुन पायो । यसकालागी जनउद्धार केन्द्र, केशु थापा, सुनिल श्रेष्ठ, बिरस पुन, देवेन्द्र गिरि लगायत धन्यबादको पात्र छन् । यो अभियानको निरन्तरको सारथि हुन पाउँदा हामी पनि खुसी छौँ ।

तर, परदेशमा कंक्रिटका जङ्गल, जङ्गलका गल्ली र गल्लीका कुना, भित्तामा कति गोविन्दहरु गुमनाम बाँचिरहेका हाेलान् ! देशका कुना काप्चामा कति श्रीमती र सन्तानहरु बाबु फर्कने बाटो कुर्दै बसेका होलान् ! बैदेशिक रोजगारीमा गएका तर घर परिवारबाट सम्पर्कहिन भएकाहरुको सूची मन्त्रालय, बिभाग, दुताबास वा बोर्डसँग हाेला कि नहोला !?

प्रतिक्रिया दिनुहोस !

भीम रावललगायतका नेताहरु भगौडा हुन्, युद्ध अपराधीलाई जनताले माफी गर्दैनन् : झाँक्री



सिन्धुली। नेकपा एकीकृत समाजवादीकी नेतृ रामकुमारी झाँक्रीले नेकपा एमालेमा फर्किएका नेतालाई भगौडाको संज्ञा दिएकी छन् । शनिबार सिन्धुलीमा आयोजित कार्यक्रमलाई संवोधन गर्दै उहाँले लडाइँबाट भाग्ने भगौडाहरूलाई फेरि पार्टीमा ल्याएर नेता मान्न नसकिने बताएकी हुन् । कार्यक्रमलाई संवोधन गर्दै उनले युद्धबाट भाग्नेहरुलाई फेरि मोर्चामा ल्याएर कमान्डर बनाउन नसकिने बताउँदै युद्धबाट भागेका युद्ध अपराधीलाई जनताले माफी गर्न नदिने बता्ईन् ।

झाँक्रीले संसारमा युद्ध अपराधीलाई माफी दिएको तमाम इतिहास रहेकाले यदी युद्दबाट भाग्ने भगौडाहरूले सरेन्डर गरेर हामी मोर्चामा सामेल हुन्छउँ भनेर आएको खण्डमा ढोका खुला रहने बताएका हुन् । विगतमा माधवकुमार नेपाल समूहमा रहेका नेताहरु भीम रावल, अष्टलक्ष्मी शाक्य, युवराज ज्ञवाली, घनश्याम भुसाल, योगेश भट्टराई, गोकर्ण विष्ट, भीम रावल, सुरेन्द्र पाण्डे, रघुजी पन्त र अमृतकुमार बोहरा नेकपा एमालेमै फर्किएका थिए । झाँक्रीले उनीहरुलाई युद्द अपराधी र भगौडाको संज्ञा दिँदै कमान्डर मान्न नसकिने बताईन् ।

प्रतिक्रिया दिनुहोस !

ताजा

लोकप्रिय

%d bloggers like this: